Diversiteit is complex.‘Ik weiger gereduceerd te worden tot een identiteit’

Diversiteit is zo’n woord dat vaak gebruikt wordt, maar waar we niet altijd bij stilstaan wat het precies betekent. Dankzij de vorming maatschappelijk leiderschap kregen we de kans om dit thema vanuit verschillende invalshoeken te bekijken.

Superdiversiteit volgens Dirk Geldof

In de voormiddag luisterden we naar Dirk Geldof, auteur van Superdiversiteit. Hij vertrok vanuit het idee dat steden zoals Antwerpen niet langer eenvoudig “multicultureel” genoemd kunnen worden. De samenleving is geëvolueerd naar wat men superdiversiteit noemt: een realiteit waarin verschillen niet alleen gaan over afkomst, maar ook over taal, migratiegeschiedenis, socio-economische positie, religie, generatie en nog veel meer factoren tegelijk.

Diversiteit is niet iets statisch, maar een realiteit die voortdurend verandert en complexer wordt. Toch proberen we die complexe realiteit in eenvoudige categorieën te plaatsen. Dat maakt de wereld overzichtelijker, maar ook beperkter in hoe we elkaar zien.

Identiteit en het wij-zij denken

Het wij-zij denken speelt daarin een grote rol. Het zorgt ervoor dat verschillen worden uitvergroot en dat er een gevoel van afstand ontstaat tussen groepen mensen. Volgens Geldof draagt net dat denken bij aan de polarisatie. 

Ik ervaar mijn identiteit ook niet als eenvoudig. De vraag “wie ben ik?” heeft geen simpel antwoord. Misschien hoeft dat ook niet, in tegendeel, ik denk dat juist dat die gelaagdheid ons uniek maakt.

Safe Space, een persoonlijk verhaal in de namiddag

In de namiddag maakten we kennis met Saida El Fekri en haar organisatie Safe Space. Haar organisatie ontstond vanuit een persoonlijk verhaal en de nood om jongeren die in kwetsbare situaties of radicalisering terechtkomen te begeleiden.

Wat de hele groep raakte in haar verhaal, was haar doorzettingsvermogen. Ondanks moeilijke omstandigheden bleef ze bouwen aan haar organisatie met een duidelijk doel: jongeren ondersteunen en ruimte geven om opnieuw richting te vinden.

Haar verhaal maakte duidelijk hoe belangrijk menselijke verbinding is. Erkenning, begeleiding en oprechte aandacht kunnen een groot verschil maken in iemands leven.

Reflectie en afsluiting

Als dochter van Marokkaanse migranten waren veel van de dingen die aan bod kwamen herkenbaar. Vooral de stereotypes raakten een gevoelige snaar. Ik weiger gereduceerd te worden tot één identiteit, en al helemaal niet tot een identiteit die gebaseerd is op stereotypes.

Het is belangrijk om voorzichtig om te gaan met stereotypes. De generatie migranten die naar België kwam, heeft veel uitdagingen gekend en heeft vaak moeten overleven in plaats van echt te kunnen “leven”. Tegelijk is het belangrijk om te beseffen dat ook binnen groepen zoals “de Marokkanen in België” geen sprake is van één homogeen geheel. Er zijn grote verschillen tussen generaties, opleidingen, overtuigingen en levenskeuzes.

Misschien is dat net de belangrijkste les: mensen zijn nooit één ding.

Niet in theorie, en zeker niet in werkelijkheid.

Deze blog werd geschreven door Oumaima Anzagh die de vorming maatschappelijk leiderschap volgde in 2026.